30.10.2018


Όταν οι Έλληνες άλλαξαν τη ροή της Ιστορίας


Σε όλους τους λαούς, σε όλες τις ανθρώπινες κοινωνίες ενυπάρχουν δυο αντίρροπες τάσεις: ο φιλελευθερισμός κι ο δεσποτισμός. Αυτή η πραγματικότητα διέπει την παγκόσμια γαιοπολιτική σκηνή από την αρχαιότητα των περσικών πολέμων ή του πελοποννησιακού πολέμου μέχρι σήμερα. Οι Έλληνες, αντιστρόφως ανάλογα με το πλήθος τους, έπαιξαν πολλές φορές πρωταγωνιστικό ρόλο στην παγκόσμια διαμάχη των ελευθέρων κοινωνιών με τον απολυταρχισμό παίρνοντας τις περισσότερες φορές το μέρος των φιλελεύθερων λαών. Το ειδικό βάρος των Ελλήνων άλλαξε πολλές φορές τη ροή της παγκόσμιας ιστορίας εμποδίζοντας το δεσποτισμό να κυριαρχήσει.


Ελληνική Επανάσταση 1821


Η Επανάσταση των Ελλήνων για εθνική ανεξαρτησία ήταν ένα γεγονός που άλλαξε την παγκόσμια ιστορία ανακόπτοντας την κυριαρχία του απολυταρχισμού. Φιλελεύθεροι βέβαια υπήρχαν σε όλους τους λαούς, που όμως δεν μπόρεσαν να δράσουν παρά μόνο όταν η ελληνική Επανάσταση εδραιώθηκε. Η δράση των ελλήνων ήταν εκείνη που εγκαίρως ανέστρεψε την ιστορική πορεία.


Η αντίληψη αυτού του φαινομένου απαιτεί την κατανόηση της δράσης των Ελλήνων επαναστατών. Οι σκλαβωμένοι Έλληνες εντός και εκτός οθωμανικής επικράτειας ζούσαν με το όνειρο της απελευθέρωσης αλλά είχαν διάφορες αντιλήψεις περί του τρόπου και του χρόνου εκκίνησης. Υπήρχαν δε και πάμπολλες αντιθέσεις μεταξύ τους, διαφωνίες και έχθρες. Όμως... όταν έφτασε το πλήρωμα του ιστορικού χρόνου αυτοί που ήταν πραγματικά πατριώτες ρίχτηκαν στη μάχη της Ελευθερίας δίχως να λογαριάζουν το προσωπικό συμφέρον.


Η Επανάσταση του 1821 ήταν μια συνισταμένη δράσης πολλών Ελλήνων σε διαφορετικούς χρόνους και τόπους. Αυτοί ήταν σε συνεννόηση μεταξύ τους ή σε διαφωνία. Έδρασαν από κοινού ή κατά μόνας. Έκαναν λάθη, συγκρούστηκαν, διαχάστηκαν, σκότωσαν και σκοτώθηκαν. Παρασύρθηκαν από ξένα κέντρα, λοιδωρήθηκαν, πλανήθηκαν σε λάθος κινήσεις αλλά... στο τέλος τα κατάφεραν. Απελευθερώθηκαν. Όχι όμως εντελώς... για την ακρίβεια ένα μικρό μόνο κομμάτι του ελληνισμού ελευθερώθηκε. Πολιτική ελευθερία δεν είχαν, γη δεν είχαν, δικαίωμα λόγου δεν είχαν... η αρχή όμως είχε γίνει. Ήταν ο Ρήγας Φεραίος, οι Σουλιώτες, η Φιλική Εταιρεία, ο Καποδίστριας, οι Οπλαρχηγοί, ο ένοπλος λαός. Εξουθενωμένοι από την υπερπροσπάθεια της Επανάστασης στάθηκαν για λίγο οι Έλληνες να συνέλθουν, να μεγαλώσουν τα μωρά ώστε να συνεχιστεί η προσπάθεια για Εθνική Ολοκλήρωση που συνεχίστηκε μετά από 100 χρόνια.


Μαζί με τους Έλληνες ξεκίνησε και η στροφή ολόκληρης της Ευρώπης από το δεσποτισμό προς στον φιλελευθερισμό. Αυτό που είχε σταματήσει στην Ευρώπη ξεκίνησε πάλι χάρη στους Έλληνες το 1821 και ολοκληρώθηκε τον επόμενο αιώνα μετά 2 παγκοσμίους πολέμους.


Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος


Η περιπετειώδης είσοδος της Ελλάδος στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο με το κίνημα της Εθνικής Αμύνης έγειρε αποφασιστικά την πλάστιγγα στο πλευρό των συμμάχων οδηγώντας στο σπάσιμο του ανατολικού μετώπου που επέφερε την ήττα της Γερμανίας. Πως έγινε αυτό;


Η ιστορία ξεκίνησε με το κίνημα του Γουδί όταν οι στρατιωτικοί στην Ελλάδα ανέλαβαν τη διακυβέρνηση στοχεύοντας στην επείγουσα ενίσχυση των ενόπλων δυνάμεων. Αγοράστηκε το περίφημο θωρηκτό Αβέρωφ και αναδιοργανώθηκε ο στρατός ξηράς. Η αναβάθμιση στρατού και στόλου ολοκληρώθηκε από τον Βενιζέλο, τέθηκαν τα θεμέλια εθνικής ομοψυχίας και συστράτευσης και εξασφαλίστηκαν πολύτιμες συμμαχίες. Με το έπος των Βαλκανικών Πολέμων η Ελλάς διπλασιάστηκε και απόκτησε αξιόμαχο στρατό ξηράς και διάσημο ναυτικό που με τον Ναύχαρχο Κουντουριώτη και το θωρηκτό Αβέρωφ κατατρόπωσε το τουρκικό ναυτικό εξαφαλίζοντας την ελληνική μονοκρατορία στο Αιγαίο και την νίκη των βαλκάνιων συμμάχων.


Η διπλή νίκη του Ελληνικού Στρατού κατά Τούρκων και Βουλγάρων και η παντοδυναμία του Ελληνικού Ναυτικού κατέστησε, χάρη και στις διπλωματικές ικανότητες του Βενιζέλου, την Ελλάδα υπολογίσιμη ευρωπαϊκή δύναμη. Όταν το 1914 ξέσπασε ο Πρώτος Παγκόσμιος Πόλεμος η Ελλάς παρέμεινε αρχικά επιφυλακτική λόγω των ιδιαίτερων συνθηκών στη Βαλκανική Χερσόνησο. Η τεράστια στρατηγική σημασία της Ελλάδας προκάλεσε τον διεθνή ανταγωνισμό με θεμιτά και αθέμιτα μέσα των Μεγάλων Δυνάμεων που προσπαθούσαν να προσεταιριστούν τους Έλληνες. Αρχές του 1915 ο Τσώρτσιλ προείδε ότι η νίκη των συμμάχων θα ερχόνταν από την ανατολή με την κατανίκηση της Τουρκίας και πρότεινε στην Ελλάδα την κατάληψη της Κωνσταντινούπολης. Το φιλογερμανικό βασιλικό περιβάλλον αντέδρασε με αποτέλεσμα την εκδίωξη του Βενιζέλου, την επιβολή βασιλικής Δικτατορίας, την πρόκληση εθνικού διχασμού και την πλήρη ουδετερότητα της Ελλάδας προς όφελος της Γερμανίας που συμμάχησε με Βουλγαρία και Τουρκία για να εξουδετερώσει τη Σερβία. Ο Μεταξάς που πρωταγωνίστησε τότε υπερ της ουδετερότητας έγραφε αργότερα στο ημερολόγιο του: «... ο Θεός να μας συγχωρήσει το 1915...».


Στη συνέχεια ο πόλεμος ως το τέλος του 1917 εξελίχθηκε ως εξής: οι εμπόλεμοι εγκλωβίστηκαν ισόπαλοι στο δυτικό μέτωπο καθώς και στο ανατολικό, ενώ το ρωσικό κατέρευσε. Υπήρχε λοιπόν, παρά την επέμβαση των Αμερικάνων λόγω της κατάρρευσης των Ρώσων ο άμεσος κίνδυνος της λεγόμενης Λευκής Ειρήνης όπου ο πόλεμος θα έληγε ισόπαλος. Αυτό θα επέφερε τη διατήρηση της γερμανικής ισχύος και των συμμάχων τους Τούρκων και Βουλγάρων προς βλάβη του ελεύθερου κόσμου.


Το Κίνημα όμως της Εθνικής Αμύνης το 1916 στα πλαίσια προάσπισης της Μακεδονίας οργάνωσε εκ νέου μικρό αλλά αξιόμαχο Εθνικό Στρατό που το 1918 στη φονικότατη μάχη του Σκρα κατανίκησε τους Γερμανοβουλγάρους και προετοίμασε τη μεγάλη συμμαχική αντεπίθεση Γάλλων, Άγγλων, Σέρβων και Ελλήνων όπου οι Έλληνες στρατιώτες του 35ου Στντάγματος υπό τον Γαργαλίδη στο ύψωμα 1421 του Πρεσλάπ, αφού αναρριχήθηκαν με τα χέρια το κατέλαβαν και χάρισαν τη νίκη στους συμμάχους. Έτσι οι Βούλγαροι ηττήθηκαν, παραδόθηκαν οι Τούρκοι και συνθηκολόγησαν οι Αυστριακοί. Το αποτέλεσμα ήταν να βρεθούν περικυκλωμένοι οι Γερμανοί που εντός λίγων μηνών αποδέχτηκαν την οριστική ήττα τους άνευ όρων. Ο ελεύθερος κόσμος ανάσανε και πάλι συνεχίζοντας την πορεία του προς τον φιλευθερισμό... και η Ελλάδα τριπλασιάστηκε.


Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος


Το 1940 σύσσωμο το Ελληνικό Έθνος αντιστάθηκε σε Ιταλούς, Γερμανούς, Αλβανούς και Βουλγάρους πέραν κάθε λογικής με σύνθημα την ελευθερία. Πολέμησε με υπεράνθρωπη ανδρεία, προέλασε, κυκλώθηκε, σκλαβώθηκε, λύγισε αλλά άντεξε και τελικά νίκησε. Η νίκη των Ελλήνων και των Συμμάχων κατά του Άξονα στον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο που ολοκληρώθηκε το 1945, ξεκίνησε στα βουνά της Ηπείρου. Η πέραν κάθε λογικής αντοχή στρατού και λαού και τα απίστευτα επιτεύγματα τους δημιούργησαν το Έπος του ’40. Η ατσάλινη θέληση του Έθνους διατηρήθηκε και κατά την Κατοχή με τους Άθλους της Εθνικής Αντίστασης συνεχίζοντας το ΟΧΙ.


Η νίκη του Ελληνικού Στρατού εναντίον του Ιταλικού αποτέλεσε την πρώτη στρατιωτική επιτυχία των Συμμάχων εναντίων του Άξονα, συνεχίστηκε με την Εθνική Αντίσταση και άλλαξε τη ροή του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, άρα και τη ροή της νεότερης ιστορίας.


Αυτό έγινε για τους εξής λόγους:



- Ο Ιταλικός Στρατός εγκλωβίστηκε στην Ελλάδα και δεν συμμετείχε εγκαίρως στις επιχειρήσεις της Μέσης Ανατολής όπου οι Άγγλοι χαροπάλευαν. Υπέστη δε τόσο μεγάλο κλονισμό που έχασε τη μαχητικότητα του για όλη τη διάρκεια του πολέμου.

- Η Τουρκία ενθυμούμενη τα παθήματα του προηγουμένου πολέμου δεν έλαβε μέρος αναμένοντας την τελική έκβαση με αποτέλεσμα να μην ενισχυθούν οι Γερμανοί το 1940 στη Μέση Ανατολή.

- Οι Ισπανοί έκπληκτοι από την ιταλική ήττα αρνήθηκαν να συμμαχήσουν με τους Γερμανούς σε απόβαση στην Αγγλία το 1940 όταν αυτή ήταν ευάλωτη και απροετοίμαστη.

- Οι Γερμανοί αναγκάστηκαν να κατατμήσουν τις στρατιωτικές τους δυνάμεις εμπλεκόμενοι σε Ρουμανία, Σερβία, Βουλγαρία και Ελλάδα προκαλώντας παράλληλα την πρόωρη εχθρότητα της μέχρι τότε συμμάχου της Ρωσίας που άρχισε εγκαίρως να προετοιμάζεται.

- Οι Γερμανοί αναγκάστηκαν να αναπροσαρμόσουν το στρατηγικό τους σχεδιασμό. Αφού δεν κατέλαβαν τη Μέση Ανατολή αναγκάστηκαν να εξασφαλίσουν ως υπερπολύτιμα τα πετρέλαια της Ρουμανίας από αεροπορικές επιθέσεις από την Κρήτη  (με βάση τη μέγιστη τότε ακτίνα δράσης των συμμαχικών αεροπλάνων). Ιδίως η κατάληψη της Κρήτης, τους στέρησε τη χρήση του σώματος των Αλεξιπτωτιστών που θα τους χάριζε καίριο πλεονέκτημα σε Μέση Ανατολή και Ρωσία όπου και στα δυο αυτά μέτωπα έχασαν την νίκη για λίγο...

- Απώλεσαν κρίσιμο στρατηγικό χρόνο 6 μηνών το διάστημα ακριβώς που είχαν πλήρη υπεροπλία έναντι των Άγγλων. Έχασαν έτσι την κατάκτηση της Μέσης Ανατολής και την Αγγλίας και την ευκαιρία για οριστική επικράτηση πριν την είσοδο στον πόλεμο των Αμερικανών.

- Οι Γερμανοί άλλαξαν (εξ αιτίας της Ελλάδας) λόγω ανακατανομής των δυνάμεων, το σχέδιο επίθεσης σε Ρωσία από λαβίδα (που είχαν χρησιμοποιήσει στη Γαλλία) σε σφύρα. Καθυστέρησαν δε, ενάμιση μήνα, διάστημα που λόγω της πρόωρης έλευσης του ρωσικού χειμώνα τους στέρησε την άμεση νίκη.

- Η πρώτη νίκη των Ελλήνων το 1940 και η μαχητικότητα τους το 1941 συνδυάστηκε με αλυσιδωτές επιτυχίες των συμμάχων σε Μέση Ανατολή και Ρωσία που κράτησαν τελικά ουδέτερες δυο πολύ κρίσιμες στρατιωτικές δυνάμεις, Ισπανία και Τουρκία, καθόλη τη διάρκεια του πολέμου.

- Το ηθικό βάρος των Άγγλων γιγαντώθηκε με τον δίκαιο Αγώνα των Ελλήνων δίνοντας το ψυχολογικό πλεονέκτημα στην παγκόσμια αναμέτρηση και στην προσέλκυση συμμάχων. Τον χειμώνα του 1940-41 η Ελλάδα ήταν η μόνη εμπόλεμη σύμμαχος που πολεμούσε προελαύνοντας!


Το Ελληνικό Έθνος με το Έπος του 1940 έδωσε την πρώτη νίκη των Συμμάχων θέτοντας το θεμέλιο της τελικής επικράτησης και με την Αντίσταση του γέννησε και τροφοδότησε το ηθικό τους πλεονέκτημα. Ο αγώνας των Ελλήνων κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο δημιούργησε καίρια στρατιωτικά, πολιτικά και στρατηγικά αποτελέσματα που επέφεραν αλυσιδωτές αντιδράσεις και τελικά άλλαξαν τη ροή της παγκόσμιας ιστορίας.


Δ.Γ. Κουτσονίκας

οικονομολόγος


μια πρωτοβουλία του διαρκούς συνεδρίου Όταν οι Έλληνες άλλαξαν τη ροή της Ιστορίας