13.5.2018


σύγχρονος αναπτυξιακός σχεδιασμός Δήμων


Η τοπική ανάπτυξη των Δήμων της χώρας μας μοιάζει σε γενικές γραμμές εγκλωβισμένη σε μια κατάσταση που τη χαρακτηρίζει η έλλειψη οικονομικών πόρων. Καθώς μετά βίας εξασφαλίζουν τη αναγκαία χρηματοδότηση για τη λειτουργία των βασικών υπηρεσιών, η πραγματοποίηση αναπτυξιακών έργων μοιάζει ουτοπική.


Η καθημερινή σχεδόν αγωνία των ιθυνόντων για την κάλυψη των τρεχουσών αναγκών απομυζεί κάθε ικμάδα σκέψης και ισοπεδώνει προθέσεις για ανανέωση και πρωτοτυπία. Αν σε αυτό προσθέσουμε την απουσία επαρκούς στελεχιακού δυναμικού, τις πολιτικές σκοπιμότητες, την αδυναμία αυτοσχεδιασμού, την εχθρική πολυνομοθεσία, τις γενικές αγκυλότητες της κεντρικής διοίκησης και τα γνωστά αντικίνητρα της ελληνικής οικονομίας έχουμε μια εκρηκτική πραγματικότητα που μπορούμε να χαρακτηρίσουμε ως "παγίδα υπανάπτυξης".


Δηλαδή η πλειοψηφία των Δήμων δεν αδυνατεί απλά να μπεί σε αναπτυξιακή πορεία αλλά αντιμετωπίζει φαινόμενα οπισθοδρόμησης. Αυτό πρέπει άμεσα να αντιστραφεί. Γιατί όσο τα μεγέθη επιβαρύνονται τόσο οι δυνατότητες ανάπτυξης απομακρύνονται. Όσο δε η ανάπτυξη καθυστερεί τόσο η κατάσταση επιδεινώνεται.


Για την ορθή λύση του προβλήματος αυτού απαραίτητη είναι η ορθή παραδοχή των βασικών αιτιών. Η πετυχημένη αντιμετώπισή τους θα επιτρέψει την αποτελεσματική θεραπεία του θέματος. Αν δεχτούμε ως υπαρκτό πρόβλημα την παραπάνω "παγίδα υπανάπτυξης" τότε οι βασικές αιτίες του είναι τρεις: λειτουργική αδυναμία, κοινωνική χαλάρωση και οικονομική αδυναμία.


Η λειτουργική αδυναμία πηγάζει τόσο από τις γενικότερες αδυναμίες της ελληνικής δημόσιας διοίκησης (όπως ενδεικτικά πολυνομοθεσία, δυσκινησία, διαφθορά) όσο και τα επί μέρους τοπικά χαρακτηριστικά (σχετιζόμενα για παράδειγμα με τον πληθυσμό, την τοποθεσία, τον παραγωγικό ιστό).


Η κοινωνική χαλάρωση πηγάζει από τη χρόνια τριβή των πολιτών με την αδυναμία της τοπικής αυτοδιοίκησης να ανταποδώσει την συνεισφορά τους, τη γενικότερη πολιτική κατάσταση της χώρας και την επιδείνωση λόγω της κρίσης των οικογενειακών οικονομικών μεγεθών που συνδυαζόμενα προκαλούν δυσφορία και απουσία κοινωνικής συνοχής.


Η οικονομική αδυναμία των Δήμων πηγάζει από την εξάρτησή τους από τη χρηματοδότηση της Κεντρικής Κυβέρνησης και τις γενικότερες υφεσιακές συνθήκες.


Η λύση του προβλήματος λοιπόν, δηλαδή ο αναπτυξιακός σχεδιασμός των Δήμων πρέπει να θεραπεύει αυτά τα τρία γεννεσιουργά αίτια. Όφειλει να είναι προσανατολισμένη στην εξασφάλιση χρηματοδότησης, τη δημιουργία κοινωνικής συνοχής και τη λειτουργική βιωσιμότητα. Για να γίνει αυτό πρέπει να οριοθετηθούν με σύγχρονο τρόπο ο ρόλος του Ιδιωτικού Τομέα και της Δημοτικής Διοίκησης.


Πρόταση σύγχρονου αναπτυξιακού σχεδιασμού Δήμου


Προτείνεται λοιπόν ως ενδεδειγμένη λύση η χάραξη αυτόνομης αναπτυξιακής πολιτικής του Δήμου προσανατολισμένη στην προσέλκυση ιδιωτικών επιχειρηματικών κεφαλαίων.


Κέντρο της χάραξης αυτής αποτελεί ο εξής άξονας: ο δήμος γίνεται φορέας συντονισμού. Ο δήμος χαράζει αναπτυξιακό χάρτη, εξασφαλίζει το αντίστοιχο πλαίσιο, συντονίζει τους εμπλεκόμενους φορείς και προσκαλεί ιδιωτικά επιχειρηματικά σχήματα να προτείνουν και να υλοποιήσουν τις εγκεκριμένες προτάσεις.


Από την υλοποίηση των επιχειρηματικών σχεδίων ο δήμος εξασφαλίζει διαρκή ετήσια έσοδα με τα οποία χρηματοδοτεί τη διεύρυνση της αναπτυξιακής του πολιτικής.


Αναπτυξιακός Χάρτης Δήμου


Η χάραξη αναπτυξιακού χάρτη είναι θεμελιώδους σημασίας αφού θέτει το πλαίσιο που ο δήμος επιθυμεί να στραφεί η οικονομική και επιχειρηματική ανάπτυξη του τόπου.


Ενδεικτικά (με παράδειγμα το Δήμο Αγρινίου) προτείνονται τα εξής:


- Θερμοκοιτίδα Νεοφυών Επιχειρήσεων

- Πάρκο Καινοτομίας

- Ηλεκτρονικό Δημοτικό Δημοπρατήριο

- Αρχαιολογικό Πάρκο Στράτου

- Μαρίνα Λίμνης Τριχωνίδας

- Κάρτα Υγείας Δημότη

- Ηλεκτρονική Δημοτική Βιβλιοθήκη

- Έξυπνοι Κάδοι Απορριμάτων

- Χάραξη Διαδημοτικού Δικτύου Αναψυχής


Έτσι, αντί ο δήμος να αναζητεί για παράδειγμα πόρους κατασκευής ποδηλατόδρομων ή μονοπατιών σε περιοχές φυσικού κάλλους, σχεδιάζει την πρόταση, διαθέτει τις χαραχθείσες περιοχές και προσκαλεί την ιδιωτική επιχειρηματικότητα να προτείνει και να υλοποιήσει. Αντί δηλαδή να κατασκευάσει ο δήμος το μονοπάτι, το κατασκευάζει ο ιδιώτης με αντάλλαγμα την εκμετάλλευση εστιατορίου ή καφετέριας ή άλλου εμπορικού καταστήματος και την καταβολή ποσοστιαίου επί των εσόδων αντιτίμου προς το δήμο.


Είναι βέβαιο δε ότι αν η κοινωνία πειστεί για αγαθές προθέσεις, θα ξεπηδήσουν νέες ιδέες, πρωτοτυπες, καινοτόμες που θα μας ξαφνιάσουν όλους. Γιατί είναι βαθιά μου πεποίθηση ότι το αναξιοποίητο Ανθρώπινο Κεφάλαιο είναι γιγαντιαίο.


Υλοποίηση


Καρδιά της φιλοσοφίας της προτεινόμενης αναπτυξιακής πολιτικής του δήμου είναι ότι ο δήμος γίνεται φορέας συντονισμού. Παύει να αποτελεί τον χρηματοδότη των δράσεων και γίνεται φορέας σχεδιασμού, ελέγχου, στήριξης και συντονισμού. Προσκαλεί την ιδιωτική επιχειρηματικότητα να προτείνει και να αναπτυχθεί μέσα στα αναπτυξιακά πλαίσια που ο δήμος έχει σχεδιάσει. Συντονίζει τους εμπλεκόμενους φορείς, στηρίζει την ιδιωτική πρωτοβουλία, επιλύει προβλήματα και ελέγχει την υλοποίηση, εξασφαλίζοντας από την υλοποίηση των ιδιωτικών δράσεων διαρκή ετήσια έσοδα.


Η Δημοτική Αρχή σχεδιάζει, η ιδιωτική επιχειρηματικότητα υλοποιεί και οι Δημόσιες Υπηρεσίες ελέγχουν, με βάση το ανοιχτό σε όλους αναπτυξιακό πλαίσιο.



Δ.Γ. Κουτσονίκας

οικονομολόγος

μια πρωτοβουλία του διαρκούς συνεδρίου σύγχρονος αναπτυξιακός σχεδιασμός Δήμων